İsa Kılıç Yazdı: Mukabele’den Muhasebe’ye Geçmek
Cuma okuması….
Hepimizin bildiği üzere yarın ramazan ayı orucunu tutacağız. Her sene bir çoğumuz ramazanda camilerde mukabele yaparız (Arapça kur’an okumak). Diyorum ki, bu ramazan;
“Mukabele’den Muhakeme’ye geçmek gerekir.”
Mukabelede muhatap yoktur, anlam yoktur, îmâl-i fikir yoktur. Mukabele, Hz.Peygamber’de ve Zeyd b. Sabit’in uygulamasında bir edisyon ve tahkik ( araştırma, geliştirme) vesilesiydi.
Buna rağmen anlam orada tüm boyutlarıyla aktif durumdaydı.
Dindarlık tecrübemizde ve ramazan ikliminde bu kıymet gölgelenmiş ve heba olmuş durumda.
Halbuki muhakemede düşünme vardır, bilgi vardır, değer vardır, hikmet ve şuur vardır, tahkik vardır.
Zira mukabele yoluyla okumak, ibâre’den anlama ve anlam dünyasına geçmek demektir. Bu amacı/geçişi gerçekleştiremeyen okuma (kıraat), aslında, hazin bir terk (kitabun mehcur) ve uzaklaşmadır.
Bunun varacağı yer ise hem din için hem de dindar için hayat ufkundan mahrumiyettir.
Muhakeme kağıt, deri, levha, taşlar üzerindeki simgeleri çözümlemek ile izah etmek yapılabilecek en muğlak tanımlamadır. Okuma; eşyayı, tabiatı, insanı ve bunların birbiriyle ve kendi içlerinde olan etkileşimlerini gözlemleyip, sebep ve sonuçları arasında bağ kurarak, anlamlar üretmek, bilgiye dayalı bir yaşam elde etme iradesi ve gayretidir.
Hayırlı cumalar, feyizli ramazanlar dileğiyle v’Esselam.
Dost.
Kaynak: İsa Kılıç
- Haydar Mermer Yazdı: Bu Binaları Bu Yurtları Nasıl Yaptınız? - Ağustos 13, 2026
- Zarife Yurt Akbaş Yazdı: Seyyare’nin Kocasını Seyyare’den Sorsunlar! - Ağustos 13, 2026
- Edirne Kulisi/M. Ali Terzioğlu Yazdı: TÜ Rektörü Hatipler’in 2009 Dosyası - Ağustos 13, 2026
