Güven Mumcu Yazdı: Nadir Toprak Elementlerinin Yeni Dünya Düzenindeki Yeri
NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNİN YENİ DÜNYA DÜZENİNDEKİ YERİ VE TÜRKİYENİN BU KONUYLA İLGİLİ KONUMU
2. dünya savaşından sonra ABD, Japonyaya atom bombalarını atarak savaşı bitirdi ve Dünyada Enerji-İlaç ve silah ticaretinin sadece ve sadece dolar ile yapılacağını tüm dünyaya deklare etmişti ve bu süreçte yeni dünya düzeni kuruldu. Tabiiki aynı dönemde İsrail kuruldu. Bu süreçlerin öncesi ve sonrasında BM-Dünya kalkınma bankası-İMF-Nato DSÖ-Dünya Merkez bankası gibi kurumlar bu süreçte hayata geçti (1944-1950).
Tüm bu süreçlerden önce Küresel Çete’ nin planına göre 1. Dünya savaşı ile Osmanlı İmparatorluğu başta olmak üzere birçok imparatorluk son buldu. Planın merkezindeki İngiliz Krallığı her türlü planlamanın ve yürütülen sürecin merkeziydi. 1. Dünya savaşı öncesi Dünyanın en önemli enerji kaynağı Petrol olmuştu ve çok yönlü olarak 20. Yüzyıl Petrol ile yönetildi. Günümüzde ise teknoloji kabına sığmadan ilerlerken petrol yerini Nadir toprak elementlerine bırakmakta ve bunun kavgası yaşanacak. Bunun için NTE (Nadir toprak elementini) tanımlayalım ve yeni dönemdeki yerini konuşalım.
Nadir toprak elementleri, periyodik tabloda lantanitler serisini kapsayan ve kimyasal özellikleri birbirine oldukça benzeyen elementler grubudur. Bu elementler genellikle doğada saf halde bulunmaz, çoğunlukla çeşitli minerallerin bileşiminde yer alırlar.
Nadir toprak elementleri 17 elementten oluşur. En önemlileri Neodimyum, Seryum, İtriyum, Prometyum , Praseodim, Lantan. Bunlar olmazsa, Elektrikli araç motoru yapamazsın, F35 radarı çalışmaz, Rüzgâr tribünü kuramazsın, Yapay zekâ veri merkezi donanım üretemez, füze güdüm sistemi olmaz. Petrol 20. Yüzyılı yönetti, nadir toprak elementleri 21. Yüzyılı yönetecek.
Grönland da nadir toprak yatakları var. Burada, Yapay zekâ donanım zinciri ham maddesi burada bulunmakta. Grönland’ ta, Galyum ve Germanyum elementleri ve yarı iletken üretimi için kritik mineraller var.
ABD’nin amacı, Çin’in kontrol ettiği rafinasyon tekelini kırmak ve ABD merkezli kritik mineral bloğu oluşturmak.
Çin bu işin neresinde?
Nadir toprak elementlerinde küresel üretiminin %70 i, rafineri ve işleme kapasitesinin %90 ını kontrol etmekte.
Türkiye bu denklemin neresinde?
Eskişehir Kızılca Ören sahasında Bastnazit içeriyor, lantan, seryum ve neodinyum var ve Türkiye’de Pilot üretim başlamış durumda. Türkiye ayrıştırma teknolojisini geliştirirse, rafine tesislerini kurarsa, yüksek saflık üretimimi başarırsa, sadece maden ülkesi değil, yüksek teknoloji tedarik Zinciri konusunda oyuncu haline gelecek
Bu, Savunma sanayinde bağımsızlık, enerji üretiminde stratejik güç, elektrikli araç sektörü için fırsat demek. Bu sadece ekonomik bir mesele değil jeopolitik güç çarpanı Türkiye için.
Çünkü Avrupa enerjide Rusya’ya bağlı kalmanın acısını çekiyor ve dünyada herkes Çin’den kaçmaya çalışırken Türkiye alternatif tedarikçi olabilir.
Esas soru şu, biz bu ham maddenin ihracatçısı mı olacağız yoksa teknoloji zincirinin üst basamağına mı çıkacağız? Bu hammaddeyi kendi teknolojimiz için mi kullanacağız? Geleceği belirleyecek soru bu. Bunun için şunu söyleyebiliriz, 2. Dünya savaşı esnasındaki türkiye yok şu an. Sadece onun temel etkilerini taşıyan bir halk ve bakış açıları hala daha silinemedi. Halbuki enerjimizi, yeraltı kaynaklarımızı koruyacak hamleler yapacak dünyanın sayılı ordusuna ve silahlarına sahibiz ve daha da iyi olacağız bu konuda. Yani hiçbir ülke bizim kaynaklarımıza göz dikecek durumda değiller.
Türkiye’nin savunma ve enerjide öncü rol oynaması için bu nadir toprak elementleri büyük güç. Bununla beraber Türkiye Geleceğin en önemli oyuncularından biri olacak.
Kaynak: Güven Mumcu
Araştırmacı-Yazar
- TÜ, QS Avrupa 2026 Sıralamasına Girme Başarısı Gösterdi - Şubat 3, 2026
- İsa Kılıç Yazdı: Bir Fimin (Para Avcısı) Düşündürdükleri - Şubat 3, 2026
- Güven Mumcu Yazdı: Nadir Toprak Elementlerinin Yeni Dünya Düzenindeki Yeri - Şubat 1, 2026
