İsa Kılıç Yazdı: İdeoloji/Sosyalizm ve İslâmcılık Neden Çöktü?
Dost’ca…..
İDEOLOJİ/SOSYALİZM VE İSLAMCILIK NEDEN ÇÖKTÜ Dünya nereye gidiyor tek kutuplu bir dünyaya mı?
Modern dünyada “ideoloji”nin, “ahlâk + akıl + kurum” üçlüsünü kaybetmesi.
Adım adım gidelim.
1. Çağdaş sosyalist liderler neden başarısız?
a) Sosyalizm “ahlâk”tan koparıldı
Tarihte sosyalizmin ilk iddiası şuydu: Adalet, Eşitlik, Emek kutsallığı
Ama pratikte: Devlet kutsandı, Bürokrasi tanrılaştı, Lider putlaştı
Sonuç: Halk adına iktidar → Halkın üstünde iktidar
Sovyet sonrası, Venezuela, Küba, Nikaragua gibi örneklerde görülen şey:
Üretim yok, Verim yok, Liyakat yok,
Eleştiri yasak.
Yani sosyalizm insanı merkeze almak yerine devleti merkeze aldı.
b) Kapitalizme karşı çıkarken kapitalistleştiler
Çağdaş “anti-emperyalist” liderlerin çoğu:
Çocuklarını Batı’da okuttu
Servetlerini Batı bankalarında tuttu
Kendileri lüks içinde yaşadı
Bu çelişki halkta şu duyguyu doğurdu:
“Bizi kurtaracak olan da sömürüyor.”
İdeoloji çöktüğü an, rejim de çöker.
2. İslamcı liderler neden başarısız?
Bu kısım daha ağır ama daha gerçek.
a) Kur’an merkezli değil, mezhep–tarikat merkezli siyaset
İslamcılık büyük ölçüde:
Kur’an ahlâkı yerine
Fıkıh dogması
Tarih romantizmi
“Altın çağ” fantezisi
üzerine kuruldu.
Sonuç:
Adalet değil itaati kutsayan yönetimler
Eleştiri = fitne
Muhalefet = ihanet
Kur’an’daki şûrâ, adalet, emanet, ehliyet ilkeleri vitrinde kaldı.
b) Tevhid siyaseti yerine “kutsal iktidar”
İslamcı iktidarlar:
Devleti kutsallaştırdı
Lideri “dava adamı” mitine dönüştürdü
Hataları “niyet”le örtmeye çalıştı
Bu da şuna yol açtı:
Tevhid → retorik
Şirk → pratik
Kur’an’a göre bu, ahlâkî iflastır.
3. İki kutuplu dünya neden tek kutuplu dünyaya gidiyor?
Aslında tek kutuplu değil, “çok merkezli ama tek akıllı” bir dünyaya gidiyoruz.
a) İdeolojiler bitti, sistemler kaldı
Soğuk Savaş’ta:
Kapitalizm vs Sosyalizm vardı
Bugün:
Herkes aynı finans sistemi içinde
Aynı borç mekanizmasına bağlı
Aynı teknoloji altyapısına mahkûm
ABD, Çin, Rusya fark etmez:
Hepsi aynı oyunu oynuyor, sadece roller farklı.
b) Gerçek güç artık:
Toprak değil
Ordu değil
Bayrak değil
Gerçek güç:
Veri
Algı
Teknoloji
Para üretme yetkisi
Bu da dünyayı fiilen:
Küresel finans–teknoloji oligarşisine teslim ediyor.
4. Dünyanın geleceği nereye gidiyor?
a) Ulus devletler zayıflayacak
Ekonomik bağımsızlık azalacak
Merkez bankaları etkisizleşecek
Dijital paralar yaygınlaşacak
Devlet:
Halkı temsil eden yapıdan
Sistemi yöneten araca dönüşecek
b) İnsan ikiye bölünecek
Yeni dünya şunu üretecek:
Sisteme entegre insan
Borçlu
Dijital kimlikli
Algı ile yönetilen
Sistemin dışında kalmış insan
Yoksul
Kimliksiz
Görünmez
Orta sınıf eriyor.
5. Yeni Bir Dünya nasıl olacak?
asıl kritik yer burası.
a) Eski ideolojiler çöktü
Sosyalizm adalet üretemedi
Kapitalizm merhamet üretemedi
İslamcılık ahlâk üretemedi
Bu yüzden yeni dünya:
İdeoloji değil anlam krizi üzerine kurulacak.
b) Çıkış nerede?
Kur’anî bir dille söylersek:
“Allah bir toplumu, onlar kendilerini değiştirmedikçe değiştirmez.” (Ra’d 11)
Yeni dünya:
Ne sol
Ne sağ
Ne İslamcı
Ne liberal
Ahlâk + akıl + sorumluluk temelli bir bilinç gerektiriyor.
Bu:
Devlet değil insan merkezli
Kimlik değil ilkeler merkezli
Slogan değil hesap verebilirlik merkezli bir düzen
Son cümle:
Dünya yeni bir “medeniyet”e değil,
önce yeni bir “insan tipine” ihtiyaç duyuyor.
İnsan düzelmeden:
Sosyalizm kurtaramaz
İslamcılık kurtaramaz
Demokrasi de kurtaramaz
Hayırlı pazalarınız olsun…..dost.
Kaynak: İsa Kılıç
- İsa Kılıç Yazdı: İdeoloji/Sosyalizm ve İslâmcılık Neden Çöktü? - Şubat 8, 2026
- Kartopu Lokantası’nda Askıda Yemek Uygulaması Büyüyor - Şubat 8, 2026
- Saraçlar Esnafı: “Balkan Pazarı Kararıyla Edirne Kazandı” - Şubat 8, 2026
