Katar, yalnızca çöl hava akışını kullanarak elektriksiz çalışan bir yeraltı pasif soğutma sistemi inşa etti
Katar, yalnızca çöl hava akışını kullanarak elektriksiz çalışan bir yeraltı pasif soğutma sistemi inşa etti #ulukalbilgi 👇👇
Doha’nın kavurucu kumlarının altında, Katar’daki mühendisler eski teknolojiyi modern bir dokunuşla yeniden canlandırdı: sıfır elektrik kullanan ve tüm binaları pasif hava akışı ve termodinamik yoluyla serin tutan yeraltı rüzgarla çalışan bir soğutma sistemi. Yaz sıcaklıklarının 45°C’yi aştığı bir bölgede, bu çığır açan buluş sıcak iklimlerde soğutmada devrim oluşturabilir.
Pers rüzgar yakalayıcılarından ilham alan ve hesaplamalı akışkanlar dinamiğiyle modernize edilen sistem, sıcak havayı uzun dikey kulelere çekiyor ve burada seramik soğutma sütunları aracılığıyla aşağı doğru ivmeleniyor. Yer altında, buharlaşan kil kiremitlerle kaplı dar taş tünellerden oluşan bir labirent, hava akarken onu soğutuyor ve ardından zemin havalandırma deliklerinden yaşam alanlarına bırakıyor.
Sonuç: tek bir watt elektrik gücü olmadan, içerideki sıcaklıklar dışarıdan 15°C’ye kadar daha düşük. Hava hareketi termal konveksiyon nedeniyle süreklidir: sıcak hava yükselir, soğuk hava batar ve kalıcı bir pasif döngü oluşturur. Ve kil kiremitler nemi emdiği için, nem bile kompresörler olmadan düzenlenir.
Bu düşük teknolojili yüksek etkili sistem kentsel bölgelerde ve kırsal camilerde test edilmiştir. Bakım maliyetleri sıfıra yakındır ve sistem onlarca yıl boyunca hareketli parça olmadan çalışır. Katar’ın vizyonu bunu tüm mahallelere ölçeklendirmek ve güneş gölgeleme ve akıllı kentsel tasarımla entegre etmektir.
Mimarlar bu hava akışı sistemini, soğuk havanın pompalar olmadan yapısal boşluklardan geçtiği sürdürülebilir gökdelenlerle birleştirmeye başladılar. Akıllı şehir planlamacıları artık bunu çöl şehirciliği için modüler bir plan olarak görüyor.
Soğutmanın küresel elektriğin %10’unu tükettiği bir dünyada, çölde doğan bu yenilik sessiz bir devrimdir — tüketime göre değil, tasarıma göre soğutma. #ulukalbilgi
- Mehmet Ali Abakay Yazdı: Tarihî Yapılar ve Şehir Üzerine - Haziran 24, 2026
- Lâ Edrî Yazdı: Hacıosmanoğlu’nun ‘villa şovu’ patladı: Ortada ne izin var ne proje… - Haziran 24, 2026
- Prof.Dr. Osman Çakmak Yazdı: Bugün gurur duyduğumuz o yerli İHA’lar, SİHA’lar fabrikada demir döverek yapılmadı - Haziran 24, 2026
