Ali Süzen Yazdı: Keşan’ın Unutulmuş Gönüller Sultanı: Süleyman Zati Efendi’nin İzinde…
Keşan’ın Unutulmuş Gönüller Sultanı: Süleyman Zati Efendi’nin İzinde…
Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Selami Şimşek, 2005 yılında doktora çalışması tezi olarak öyle birini seçti ki, Keşanlıların, onun heykelini dikmesi gerek, bana göre…
Şimşek Hoca’nın tez konusu; Süleyman Zati’yi Keşani…
Bugün bile üst düzey Keşanlıların dahi adını muhtemelen bilmediği Keşan’ın Hasan Sezai’si bir veli zat…
Bir mutasavvıf, bir ilim adamı, bir şair, bir tekke şeyhi, bir ermiş!..
Edirne’miz için Hasan Sezai-yi Gülşeni ne kadar önemliyse Keşan’ımız için de Süleyman Zati o kadar önemli…
Gel gör ki, Hasan Sezai Allah’a şükürler olsun ki biliniyor. Kabri, türbesi biliniyor. Hakkında birçok araştırma, inceleme eseri yayımlanmış, adına Uluslararası Sempozyumlar düzenlenmiş ki en son Trakya Üniversite’miz 14-15 Ekim 2021 tarihinde bu etkinliğe imza attı.
Ama, aslen Gelibolu doğumlu olmasına rağmen Keşan’a gelip yerleşen, tekke kuran ve burada 40 yıl ders veren, nice edebi değerde eserler veren, eserlerine Süleyman Zati’yi Keşani( Keşanlı Süleyman Zati) diye imza atan Süleyman Zati, bilinmiyor. Kabri bilinmiyor.
Bu ilim adamı, şair, mutasavvıf zatı, Süleyman Zati’yi ortaya çıkarmak, kitlelere tanıtmak için tam 16 yılını veren, külliyat ebadında eser kaleme alan Selami Şimşek, çok birşey istemiyor, aslında…
Peki, ne istiyor?
Keşan’ımızın bu manevi Sultanı başta Keşanlılarca bilinsin, kabri bulunsun, bulunamazsa yattığı mezarlık belli, belli olduğuna göre bir anıt mezar(türbe) inşa edilsin, adı hiç değilse bir kuruma, bir kültür kurumuna bir müesseseye verilsin, yaşatılsın, bir şükran borcu ödenmeye çalışılsın o mübarek zata karşı…
Cumhuriyet Dönemi önemli romancılarımızdan Edirneli Safiye Erol, Ciğerdelen adlı romanında 1940’lı yıllarda Süleyman Zati Efendinin kabrini bizzat gördüğünü yazıyor. O halde yeri pekala bulunabilir. Yörükoğulları Aile Kabristanında imiş…
Keşan’ın 3. Belediye Başkanı da Yörükoğulları sülalesinden…
Neyse, bu konunun ayrıntılarını, Şimşek’in Medya Keşan’a verdiği beyanatından aşağıda okuyacaksınız…
Biz, gelelim bugüne…
Trakya Üniversitesi’nin Uluslarası Hasan Sezai-yi Gülşeni Sempozyumunda bildiri sunmak için Edirne’mize davetli olan Selami Şimşek, konuyu Edirne Valisi Ekrem Canalp’e telefonla aktarıyor ve vali, her türlü destek sözü veriyor.
Sempozyumda bildirisini sunan Selami Şimşek’le hemen Keşan’a doğru yola revan olduk. Yolda Keşan Kaymakamı Cemalettin Yılmaz’dan randevu talep ettik ve Keşan’a vardığımızda ilk önce sayın kaymakamla konu görüşüldü.
Keşan Belediye Başkanı Mustafa Helvacıoğlu’nu bizzat ben aradım. Telefona cevap alamadım ama çok geçmeden biri aradı ve başkanın kendisini beni aramakla görevlendirdiğini söyledi. Başkan, Ankara’ya gidiyormuş, yoldaymış…
Belediye Başkan Yardımcılarından biri, biz müftülükte iken teşrif etti. Kendisine konu anlatıldı ve başkana iletmesi istendi, Selami Hoca tarafından…
Ertesi günü Selami Şimşek Hoca, Keşanlı ve Yörüker ailesinden mimar Kadir Yörüker’le konuyu görüştü ve uçağına yetişmek üzere İstanbul’a hareket etti.
Umarım, hayırla neticelenir…
Şimdi, Selami Şimşek’in konuyla ilgili Medya Keşan Gazetesi’nde yayımlanan 09 Mart 2021 tarihli beyanatını beraberce okuyalım ve sözü şimdilik burada noktalayalım:
Gümüşhane Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selami Şimşek, Keşan’ın Gönül Sultanı Süleyman Zati Efendi’nin Kabrinin İzinde
Süleyman Zati Efendi’nin Hayatı, Eserleri ve Düşünceleri Üzerine
2005 yılında doktora çalışması yaptığını belirten Şimşek, Zati Efendi’nin 18. yüzyılın mutasavvuf şairlerinden biri olduğunu, Türk edebiyatında da önemli bir yere sahip olduğunu ifade ederek, aslen Gelibolu’lu olsa da Keşan’da tekkesini kurmuş, uzun yıllar burada faaliyet göstermiş ve vefat etmiş bir gönül insanı olduğunu kaydetti.
Ne Yazık Ki, Keşan Halkı Zati Efendi’yi Unutmuştur
Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Selami Şimşek, bu konularda şu açıklamalarda bulundu: “Edirne’nin Gönül Sultanı Hasan Sezai Gülşeni, Keşan’ın ise Süleyman Zati Efendi’dir. Ne yazık ki Keşan Halkı Zati Efendi’yi unutmuştur. Süleyman Zati Efendi’nin hayatı, eserleri ve düşünceleri üzerine 2005 yılında doktora çalışması yaptım. Zati Efendi, 18. yüzyılın önde gelen mutasavvuf şairlerindendir. Türk Edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Osmanlı Döneminde defalarca elle yazılan ve 3 kez matbaada basılan divanının yanında 6 kıymetli eseri daha vardır. Aslen Gelibolu’lu olsa da Keşan’da tekkesini kurmuş, uzun yıllar burada faaliyet göstermiş ve vefat etmiş bir gönül insanıdır. Celvetilik tasavvuf yolunun kurucusu Aziz Mahmud Hüdai’nin yolundan olup Ruhul Beyan tefsiri ile meşhur İsmail Hakkı Bursevi’nin öğrencisidir. Başta oğlu Hüseyin Şahi Efendi olmak üzere Edirne’li Ali Senai Efendi, Şeyh Mustafa Efendi, Şeyh Seyid Ebubekir Efendi ve Arif Efendi gibi sufiler, şairler yetiştirmiştir.”
Süleyman Zati Efendi Adına Bir Anıt Mezar Yapılması Oldukça Yerinde Olacaktır
“Keşan’ın böylesine kıymetli ilim, irfan ve edebiyat insanına bugüne kadar onca girişimine rağmen yetkili makamlar tarafından gereken ilgi ve alakanın gösterilmediğini ifade eden Şimşek, bu gönül insanının uzun araştırmalarına rağmen kabrini, türbesini Keşan’da tespit edemediğini, kaynaklarda Bulgar istilası sırasında yıkıldığı belirtilmekle birlikte Cumhuriyet Dönemi roman yazarlarından Safiye Erol tarafından 1940’lı yıllarda Yörük Oğulları aile kabristanında bizzat görüldüğünü belirtti.” Keşan’ın 3. Belediye Başkanı rahmetli Hüseyin Zati Yörüker’in bu gönül sultanı ile bir bağının olabileceğine de işaret eden Şimşek, sözlerini söyle sürdürdü: “Hüseyin Zati Yörüker’in babası Mustafa Bey’in Süleyman Zati ve onun oğlu Hüseyin Şahi’nin isimlerinden mülhem evladına “Hüseyin Zati” vermiş olabilir, ailesinin onunla bir manevi bağlantısı da bulunabilir, ayrıca kabrinin de bu aile mezarlığında olması ihtimal dahilindedir, bu sebeple orada Süleyman Zati Efendi adına bir anıt mezar yapılması oldukça yerinde olacaktır.”
Süleyman Zati Efendi ile ilgili hazırladığı külliyat niteliğindeki eserin yayımlanması için Edirne Valiliğine sunduğunu da belirten Şimşek son olarak yetkililerden Keşan’daki kültür, sanat, eğitim vb. birine onun isminin verilerek yaşatılması, vefa borcunun ödenmesini gerektirdiği istirhamında bulundu.
9 Mart 2021, Medya Keşan
Kaynak: Ali Süzen
- 10. Edirne Kitap Günleri Başladı - Ekim 17, 2026
- YusufKotan Yazdı: Ali Haydar Haksal’a Rahmetle… - Ekim 17, 2026
- Ali Süzen Yazdı: Keşan’ın Unutulmuş Gönüller Sultanı: Süleyman Zati Efendi’nin İzinde… - Ekim 17, 2026
Teşekkür ederim Ali hocam, kaleminize bereket gönlünüze ferahlık. Yıllardır Süleyman Zati Efendi’nin kabri ve tespit edilen yerine anıt mezar yapılması, bir kültür eğitim kurumuna adının verilmesi teşebbüslerimiz devam ediyor. İdari ve mahalli yöneticilerimizden bu hususta ilgi ve destek bekliyoruz.