Oğulcan Doğan Yazdı: ‘İkra’’ Emrini Nasıl Yorumlamalıyız?
‘İkra’’ Emrini Nasıl Yorumlamalıyız?
Tarihsel olarak inen ilk kelime: Ikrâ’ (Genelde “Oku” diye çevrilir).
Ortada yazılı bir sayfa yok. Karşısındaki insan okuma yazma bilmiyor. Mağaranın içinde tek başına.
Peki ortada okunacak bir metin yokken “Oku” ne demekti? Kelimenin eski Arapçadaki köküne baktım.
Eski dilde K-R-E kökü aslında metin hecelemek, harfleri yan yana getirmek demek değilmiş.
Asıl anlamı: “Dağınık şeyleri bir araya toplamak, biriktirmek, derlemek.”
Çölde yağmurdan sonra oraya buraya dağılan su sızıntılarının bir çukurda toplanıp gölet olmasına bu kökten kelimeler kullanırlarmış (karâ). Ya da deveden süt sağarken, sütün memede azar azar toplanıp birikmesine yine bu kökü derlermiş.
Yani çöldeki bir insan için bu kelime “yazıyı seslendir” demek değil;
“Sağa sola dağılmış parçaları bir araya getir, bir haznede topla, birleştir ve ortaya anlamlı bir bütün çıkar” demekmiş.
Hira’daki ilk çağrı yazılı bir metne değil; zihindeki, hayattaki ve etraftaki dağınık işaretleri bir araya toplayıp anlamlandırmaya yönelik bir emirmiş.
Kelimenin kökünü görünce kafamdaki o “Yazı yoksa neyi okuyacaktı?” sorusu tamamen boşa çıktı.
“İkra”, metin hecelemekten çok önce; insanın etrafındaki dağınıklığı toparlayıp bir idrak kurmasıymış.
İki Yorum:
Şair, bunu şöyle şairane bir şekilde ifade etmiş:
‘Bir kitabu’llahi azamdır seraser kâinât,
Hangi harfi yoklasan manası hep Allah çıkar.’
Yani; kainat kitabını oku!
Admin: Ali Süzen
“Oku, anlamı oku. Etrafındaki anlamı, yaradanı, hayatı, ölümü, varlığı, doğayı, kendini oku. “İlim ilim bilmektir, ilim kendini bilmektir. Sen kendini bilmezsen, bu nece okumaktır.” diye boşuna dememiş Yunus Emre. Yazıya döküleni yazan da, henüz yazılmamışı okuyandı.”
Sehval Görmez
Kaynak: Oğulcan Doğan
- Rıdvan Gölcük Yazdı: “Siz Hiç “Türk Evi” Gördünüz mü? - Eylül 6, 2026
- Oğulcan Doğan Yazdı: ‘İkra’’ Emrini Nasıl Yorumlamalıyız? - Eylül 5, 2026
- Dr. Osman Çakmak Yazdı: Eğitimde Ciddiyet, Kılık Kıyafet ve Ambalaj Meselesi - Eylül 5, 2026
