Cem Murat Yazdı: Gözlük Var, Gören Var mı?
Gözlük Var, Gören Var mı?
Önce hakkını teslim edelim.
Sosyal Güvenlik Kurumu, Türkiye’nin en büyük sosyal dayanışma omurgası. Kanser ilaçlarından ameliyatlara, kronik tedavilerden evde sağlık hizmetlerine kadar vatandaşın tek başına altından kalkamayacağı devasa bir yükü omuzluyor. Dünyada bir benzerini bulmanın kolay olmadığı, göz bebeğimiz bir sistem.
Fakat bu büyük sistemin başka bir yüzü daha var: Türkiye’de yılda yaklaşık 2 milyar 800 milyon kutu ilaç tüketiliyor. Kişi başı yıllık muayene sayımız 13’ü bulmuş durumda.
Yani bir tarafta en ağır hastalıkların tedavisini göğüsleyen gurur verici bir sağlık güvencesi var; diğer tarafta ise ilaca ve polikliniklere saçılan devasa bir israf tablosu.
Çünkü lüzumsuz muayenelerin ve prospektüsü bile açılmadan çöpe giden ilaçların faturası milyarları bulurken, vatandaşın gerçekten ihtiyaç duyduğu bir çift gözlükte omzundaki yük ağırlaşıyorsa, oradaki terazi gözden geçirilmelidir.
Günümüz dünyasında “rakamların büyüsü” diye bir illüzyon var. SGK’nın gözlük katkılarına bakıyorsunuz: Yüzde 400’e varan devasa artışlar!
İnsan bir an heyecanlanıp “Devletimiz, gözümüzü açıkta bırakmamış” diyor. Sonra reçeteyi kapıp optikçiye giriyorsunuz ve o büyük rakamlar realitenin sert duvarına çarpıp erimeye başlıyor.
Çünkü 2012’den 2023’e kadar gözlük desteğini 35-40 lirada dondurup kış uykusuna yatırdıysanız; bugün yaptığınız 10 katlık zam bile başlangıç noktası az bir meblağ olduğu için cepte ancak bir “simit-ayran” karşılığı buluyor.
Bugün SGK’nın yerli bir çerçeve için ödediği tutar en iyi ihtimalle yaklaşık 100-150 TL. Cam desteği de dereceye göre 150-200 TL civarında. Toplam: Taş çatlasa 300-350 lira.
Peki, optikçideki en gariban, filtresiz, “ben marka istemiyorum, estetik kaygım yok, sadece önümü göreyim” dediğiniz çerçevenin taban fiyatı ne kadar? 2.000 TL.
Günde sekiz saat ekran başında çalışıyorsanız; “Cam biraz incelsin, koruyucu kaplaması ve mavi ışık filtresi olsun” dediğinizde masadan kalkış maliyetiniz 5.000 ile 7.000 TL arasına fırlıyor. Kasadaki vatandaş, devlet katkısıyla gururlanarak uzattığı reçetenin yanında, faturanın %80’inden fazlasını cepten öderken buluyor kendini.
Numaran Değişti Ama Çerçeveye Dokunma!
İşin absürt tarafı ise mevzuatta başlıyor. Göz numaranız belirli bir oranda değişirse SGK “camını yenileyebilirsin” diyor. Eyvallah.
Peki çerçeve kırıldıysa? Yeni cam mevcut çerçeveye sığmıyorsa? Çerçeve ömrünü tamamladıysa? İşte orada bürokrasi çelik bir duvar örüyor ve diyor ki: “Camı değiştiririz ama çerçeveye dokunamayız, onun 3 yılı dolmadı!”
Mevzuat açısından sorun yok. Vatandaş açısından küçük bir sorun var: Gözlüğü kullanamıyor! Biyoloji SUT tebliğlerini dinlemiyor, göz numarası takvim beklemiyor, çerçeve de yönetmelik okuyarak kırılmıyor!
Dinamik Bir Sistem Elzem!
Niyet elbette vatandaşı mağdur etmek değil. Kimse SGK’nın her şeyi sınırsızca karşılamasını da beklemiyor; böyle bir talep gerçekçi olmaz.
Ama rehavetle tüketilen milyarlarca kutu ilacın, sırf vakit geçirmek için alınan lüzumsuz randevuların yanında; okumak, çalışmak, araç kullanmak ve hayatı idame ettirmek için elzem olan gözlüğü lüks saymak büyük bir çelişkidir. İlaçtaki ve sağlık hizmetindeki israfın %5’ini önlemek bile, milyonlarca vatandaşın gözlük farkını sıfırlamaya yeter de artar.
Çözüm; katkıyı bir defa artırıp sonra 10 yıl boyunca unutmak değil, onu piyasa koşullarına ve enflasyona göre otomatiğe bağlayan dinamik bir mekanizma kurmaktır.
Biz yetersiz mevzuattan ve komik rakamlardan ötürü önümüzü göremiyoruz… Peki yetkililerin bahanesi ne?
Kaynak: Cem Murat
- Cem Murat Yazdı: Gözlük Var, Gören Var mı? - Temmuz 22, 2026
- Cengiz Genç Yazdı: Yedi Yıl SonraÜniversitemde: Hizmet, Başarı ve Üç Evladın Mezuniyet Gururu - Temmuz 22, 2026
- Cem Murat Yazdı: Dünya Genelinde Nüfusun Yaşlanması ve Azalması Milli Güvenlik Sorunu… - Temmuz 22, 2026
